یک دیپلمات سابق اسرائیلی در گفتگو با "الکساندر گلدنشتین" خبرنگار "ایزروس" تأكيد كرد که دعوت آذربایجان از "شیمون پرز" رئیس جمهور اسرائیل برای سفر به این کشور، تلاشي از سوي باكو براي به بازي گرفتن تلاآويو در برابر تهران و مسكو و ايجاد وزنة تعادلي در برابر اين دو است. این دیپلمات سابق اظهار داشت: "آذربایجان در منطقه، خود را با چالشها و تهديدهايي مواجه ميبيند، از شمال روسیه بر آن فشار می آورد و از جنوب ایران. روابط باکو با هر دو قدرت منطقهای، چندان مسالمتآميز نیست. مشكل عمده در اين بين، مسئله قره باغ است که نمی تواند بدون دخالت غرب حل شود و از این رو هم روسیه و هم ایران فعالانه از ایروان حمایت می کنند. روسیه ارمنستان را "ناو هواپیمابری غرق ناشدنی" می داند و در آن حدود صد هزار سرباز خود را متمرکز ساخته و مبالغ کلانی برای مدرنیزه سازی ارتش ارمنستان اختصاص داده است".
وی تاکید کرد: "ایران سعی دارد آذربایجان را به حوزهي نفوذ خود تبدیل کند و به موفقیت های معینی نیز در جنوب این کشور دست یافته است. افزون بر این، تهران عملاً اجازه نمی دهد که در اسرائیل سفارت باز کند. ایرانیان تهدید می کنند که در صورت عمل شدن اين مسئله، "دسترسی به نخجوان را برای آذربایجانیها مشكل خواهند كرد ". در چنین شرایطی، آذربایجان نیاز به حمایت غرب دارد، در عین حال این کشور سعی می کند که همسایه های مقتدر خود را زیاد "عصبانی نکند".
مشکل در این است که غرب با آذربایجان بسیار محتاطانه رفتار می کند و شتابی برای در آغوش گرفتن آن ندارد. چنین رویکردی، از جمله بخاطر عدم تمایل به تشديد تنش در روابط با روسیه پيرامون قفقاز جنوبی، بویژه پس از جنگ در اوستیای جنوبی است. غرب به موازات آن، از وضعیت حقوق بشر در آذربایجان و نبود نهادهای دموکراتیک در آن انتقاد می کند. بحران مالی جهانی نیز بیشتر سبب كاهش علاقهمندي غرب نسبت به این جمهوری شده است. شركتهای غربی اکنون منابع مالي زيادي برای تحکیم نفوذ آتی خود در بازارهای منطقه را ندارند. افزون بر این، تمایل به آذربایجان همیشه و در درجه اول بخاطر وجود ذخایر قابل توجه انرژي آن بوده است، اما تحولات طي ماههاي اخير گواه آن است كه اين تمايل دیگر همانند سابق شديد نيست، چرا که نرخ نفت بطور چشمگیری پایین آمده است. همچنین، دولت جدید آمریکا آشکارا، از برنامه خود برای حل مشکل هسته ای ایران از روش های نظامی صرفنظر کرده و از این رو آذربایجان از بسیاری لحاظ جذابیت استراتژیک خود را در اوستياي جنوبی از دست داده است. وي افزود: مجموعه اين عوامل باعث شده تا باکو به تحكيم روابط با اسرائیل سوق يابد.
وی افزود: "یادآور می کنم که 30% نفتی که به اسرائیل می رود، از طریق خط لوله باکو - تفلیس - جیهان است، بین اسرائيل و آذربايجان همکاریهايي در زمینه فنی- نظامی نيز وجود دارد و مامورین اطلاعاتی اسرائيل در آذربایجان چنین احساس می کنند که در خانه خود هستند". دیپلمات سابق اسرائیلی یقین دارد که "الهام علییف" رئیس جمهور آذربایجان به تحكيم مواضع اسرائیل را در منطقة قفقاز كمك خواهد كرد. او در اين رابطه اظهار داشت؛ "با تحكيم روابط باكو و تلآويو، اسرائیل در ولة نخست یک کشور مسلمان میانه رو را به جمع متحدان خود خواهد افزود و علاوه بر آن، آذربایجان ميتواند به "سکوی جاسوسی" برای نیروهای امنیتی اسرائیل تبدیل شود که از اين طريق به مرزهای ایران دست می یابند".
به اظهار اين ديپلمات اسرائيلي؛ با توجه به واقعیت های موجود در قفقاز، دیدار شیمون پرز از باکو را باید گامی دیگر در بازی ظریف شرقی اسرائل دانست. وی اضافه كرد؛ "در اسرائیل انجمن بین المللی آذربایجان-اسرائیل فعال است که نقش لابی منافع آذربایجان را ايفا ميكند. افزون بر این، در سالهای اخیر تعدادی از وزرای آذربایجانی به اورشلیم سفر کردهاند، در سال 2007 نیز "آویگدور لیبرمن" به باکو سفر کرده بود و در آینده نزدیک باید در انتظار "دوستی" تنگاتنگ تری بین دو کشور باشیم".
منبع: الکساندر گلدنشتین، ایزروس، ریا نوواستی